Katarzynki - co to za święto i jak się je obchodzi?

Katarzynki to obchodzone w nocy z 24 na 25 listopada święto, które jest odpowiednikiem andrzejek dla kawalerów. Święto było obchodzone najbardziej hucznie za czasów średniowiecza, obecnie jest coraz częściej zapominane. W wieczór katarzynek urządzano wróżby dla młodych mężczyzn, którzy pragnęli znaleźć swoją wybrankę i stworzyć z nią szczęśliwy związek.

Katarzynki - co to za okazja?

Katarzynki obchodzone są w wigilię dnia świętej Katarzyny Aleksandryjskiej, czyli w nocy z 24 na 25 listopada. W wieczór katarzynek urządzane były wróżby dla młodych mężczyzn dotyczące ich ożenku. Obecnie katarzynki zostały wyparte przez andrzejki, które obchodzi się z 29 na 30 listopada. Katarzynki, podobnie jak andrzejki, obchodzone były na jesień, czyli w czasie, gdy zakończono już większość prac na polach. Długie jesienne wieczory były uznawane za najwłaściwszy czas na zabawy poprzedzające adwent, czyli okres zadumy i wyciszenia. Koniec listopada uznawano również za porę, gdy najłatwiej było nawiązać kontakt z zaświatami i dowiedzieć się czegoś na temat swojej przyszłości. Dla niektórych mężczyzn katarzynki były ostatnim wieczorem, podczas którego mogli sobie pozwolić na huczne zabawy i beztroskie figle - po katarzynkach następował adwent, a w adwencie wielu kawalerów zmieniało swój stan cywilny.

Święta Katarzyna jest ważną postacią dla chrześcijan. Jest ona patronką kawalerów, których marzeniem jest zawarcie małżeństwa i szczęśliwy związek. Święta Katarzyna ma troszczyć się o udany związek małżeński. W chrześcijańskich kościołach obrzędy związane z dniem świętej Katarzyny obchodzi się w niedzielę, która poprzedza 29 listopada.

Jakie znane wróżby są związane z katarzynkami?

W wigilię świętej Katarzyny urządzano wróżby, podczas których kawalerowie mogli dowiedzieć się, co czeka ich w najbliższej przyszłości, szczególnie jeśli chodzi o kwestie sercowe.

Często przed rozpoczęciem wróżb panowie recytowali wierszyk, który miał im zapewnić pomyślne wróżby:

Hej! Kasiu, Katarzynko,
Gdzie szukać cię dziewczynko
Wróżby o ciebie zapytam
Czekaj - wkrótce zawitam
Bawmy się więc w Katarzyny
Szukajcie chłopaki dziewczyny
Zapytać więc trzeba wróżby
A nuż potrzebne już drużby.

W nocy z 24 na 25 listopada pod poduszki młodych mężczyzn wkładało się karteczki, na których napisane były żeńskie imiona albo pierwsze litery imion. Zaraz po przebudzeniu kawaler musiał wylosować karteczkę, skąd dowiadywał się jak będzie miała na imię jego wybranka. Pod poduszki wkładano również części kobiecej garderoby albo inne dziewczęce przedmioty, co miało wywołać sen dotyczący ukochanej. W trakcie losowania karteczek mężczyźni często mówili wierszyk:

Wskaż proszę wróżbo wybrankę,
Żonę i przyszłą kochankę.
Wyciągam karteczki cztery,
Są jej imienia litery.

Dużą wagę przywiązywało się do snów, jakie śniły się kawalerom w noc katarzynek. Wszelkie sny należało zapamiętać i dokładnie przeanalizować. Istotne były wszystkie symbole pojawiające się we śnie, gdyż mogły one być wskazówką, gdzie należy poszukiwać wybranki serca lub jaka ona będzie. Na przykład, ujrzany we śnie płot oznaczał, że ukochana będzie pochodziła z tej samej miejscowości lub mieszka blisko, natomiast samochód, pociąg albo droga oznaczały, że wybranki należy poszukiwać w innym miasteczku.

W tą noc bardzo popularne było wróżenie z kubków. Pod kilka kubków wkładało się różne przedmioty, na przykład obrączkę zapowiadającą ożenek, zboże zwiastujące dobrą pracę oraz monety wróżące duży zarobek. Pod jeden z kubków nie wkładało się nic, a kubek ten miał oznaczać brak zmian. Mężczyźni podczas wróżby losowali kubki, a w trakcie losowania często mówiono rymowankę:

Kasiu daj znać, co się będzie ze mną dziać.

Superksiężyc, zaćmienia i niezwykłe zbliżenia planet. Te zjawiska czekają nas w 2018 roku

Oprócz tego, popularne były wróżby z użyciem talii kart, gałązek wiśni albo sosnowych szpilek. Podczas wróżenia z kart na początku należało wybrać z talii dwie karty, różne w zależności od wieku kawalera:

  • Dla kawalerów w wieku od 18 do 25 lat - waleta i damę kier,
  • W wieku od 26 do 35 lat - króla i damę karo,
  • W wieku od 36 do 40 lat - króla i damę trefl,
  • W wieku powyżej 40 lat - króla i damę pik.

Następnie karty należało odwrócić, tak aby ich nie widzieć i przetasować. Kolejnym krokiem było wyłożenie kart - jeżeli dama znajdowała się po lewej stronie króla, w ciągu roku od wróżby mężczyzna miał się ożenić.

Wielu kawalerów w dniu świętej Katarzyny zbierało wiśniowe gałązki. Jeżeli wstawiona do wody gałązka zakwitła w wigilię Bożego Narodzenia, w ciągu roku mężczyzna miał zawrzeć związek małżeński. Aby wykonać wróżbę z użyciem szpilek sosny, należało wrzucić do wody kilka szpilek, które symbolizowały kawalera oraz wybraną przez niego dziewczynę. Jeżeli szpilki podpłynęły do siebie, oznaczało to, że wkrótce szykuje się wesele.

Horoskopy